Relacja z Konferencji „Perspektywy Rozwoju i Przemysłu Zdrowia na Obszarze NOU NORDA”

Perspektywy rozwoju przemysłu zdrowia

Nadmorski Obszar Usługowy NORDA

 

Doświadczenia zagraniczne i lokalne w dziedzinie rozwoju przemysłu zdrowia, w tym przede wszystkim w zakresie rozwoju turystyki zdrowotnej, jej potencjał, wyzwania i trendy rozwojowe – o tym dyskutowano podczas międzynarodowej konferencji „Perspektywy rozwoju przemysłu zdrowia na obszarze Nadmorskiego Obszaru Usługowego NORDA”, która odbyła się 3 marca 2016 roku w Gdyni.  

 

Spotkanie przedstawicieli samorządów lokalnych, przedsiębiorców działających w turystyce, opiece zdrowotnej oraz organizacji turystycznych, instytucji naukowych i edukacyjnych jest elementem realizacji opracowanej w ramach projektu „NORDA – Północny Biegun Wzrostu” strategii rozwoju pasa nadmorskiego północnej części województwa pomorskiego.

 

1. Zdrowie i turystyka

 

Otwierając konferencję, jej gospodyni, Katarzyna Gruszecka-Spychała – Wiceprezydent Gdyni – podkreśliła, że Gdynia czuje się współodpowiedzialna za rozwój subregionu NORDA. Jako lider projektu, za jeden z istotnych kierunków rozwoju Obszaru Funkcjonalnego Nadmorski Obszar Usługowy, uznała turystykę zdrowotną, w tym srebrną gospodarkę. Jak mówiła Wiceprezydent, ten przekrojowy temat dotyka, w bardzo zróżnicowanym stopniu, wielu sektorów zarządzania. Katarzyna Gruszecka-Spychała zwróciła uwagę na rolę i na znaczenie współpracy międzygminnej oraz na to, żerolą administracji jest wspierać, inspirować i rozsądnie nie przeszkadzać” inwestorom, przedsiębiorcom oraz organizacjom, które na terenie NOU NORDA zamierzają realizować biznesowe projekty w tej dziedzinie.

 

Moderator konferencji, Andrzej SokołowskiPrezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych, Prezes Hotelu Kuracyjnego w Gdyni Orłowie, wprowadzając do głównego tematu, zaznaczył, że w Europie turystyka zdrowotna rozwija się praktycznie dopiero od 10 lat, krócej niż w innych regionach świata. Doświadczenia w tej dziedzinie mają Niemcy, Francja, Włochy. Jak przenieść doświadczenie innych na nasz rodzimy grunt?

 

2. Kreowanie turystycznych destynacji zdrowotnych – temat ten omówił uczestnik licznych międzynarodowych konferencji, ekspert w tej dziedzinie, Constantine Constantinides, Członek Zarządu HealthCare Cybernetics w Grecji. Gość zwrócił uwagę na konieczność segmentacji branży przemysłu zdrowia, której jedną z części jest turystyka zdrowotna. Rekomendował również uczestnikom stosowanie najprostszej definicji turystyki zdrowotnej rozumianej jako „usługi związane ze zdrowiem, w ramach których realizuje się podróże/przejazdy.” Przy czym chodzi nie tylko o turystykę zagraniczną, ale także lokalną, krajową – wewnętrzna turystyka zdrowotna świetnie ma się np. na terenie USA. Constantine Constantinides podkreślił, że przy tworzeniu destynacji w turystyce zdrowotnej skuteczne jest wyłącznie podejście systemowe, obejmujące kolejno etapy kreacji, rozwoju i wzbogacania.

 

Rozpocząć można od działań na mniejszą skalę, o charakterze „butikowym”. Uwzględnić należy jednak bardzo szeroki wachlarz usług: medycznych, stomatologicznych, SPA, wellness, związanych ze sportem, kulinariami opartymi na zbilansowanej diecie i lokalnej kuchni, turystyką dostępną dla osób niepełnosprawnych i działalnością pobytowych domów dla seniorów. Do tego doliczyć należy sektory wspierające: usługi ubezpieczeniowe, transportowe, hotelowe, luksusowe, kulturalne i rozrywkowe. Nowością na świecie są turystyczne rejsy zdrowotne. Duże zróżnicowanie oferty pozwala na działania cross-marketingowe i trafianie do szerokiego grona odbiorców. W tak kompleksowym ujęciu „nawet taksówkarz jest interesariuszem turystyki zdrowotnej – mówił Constantine Constantinides.

 

Ważnym aspektem, który należy uwzględnić, jest fakt, że branża turystyki zdrowotnej coraz bardziej się globalizuje. Przy wyborze miejsca, do którego zamierzają pojechać klienci wybierają najpierw region, a potem szukają usługodawcy – jeszcze kilka lat temu trend był dokładnie odwrotny.

 

Constantine Constantinides zaleca, by przy tworzeniu nowej destynacji opracować strategię projektu. Obejmuje ona pięć elementów: segmentację interesariuszy (są nimi hotele, kliniki, lekarze i wiele innych), integrację usług, administrację (z wyraźnym przywództwem), rozwój i promocję. Nie należy lekceważyć tych ostatnich, co potwierdzają przykłady z zamożnego Dubaju: nawet tam ustawicznie rozwija się ofertę, inwestuje w nią i wzbogaca. Ostateczny cel działań to stworzenie takiej destynacji turystycznej, która odnosi sukcesy, jest trwała, prężna i odporna na zmienne uwarunkowania.

 

3. Rozwój turystyki medycznej w Jordanii – interesujące studium przypadku, spoza Europy, zaprezentował Abdallah A. Al-Hindawi, Zastępca Dyrektora Generalnego Global Health Tourism Council GHTC i Członek Zarządu Private Hospitals Association w Jordanii. Prowadzone przez niego Stowarzyszenie zostało wielokrotnie wyróżniane przez króla Abdallaha II nagrodą „Excellence Awards” za budowanie standardów godnych naśladowania. Misją tej organizacji jest wspieranie jej członków w rozwoju konkurencyjnych na arenie międzynarodowej usług.

 

Dzięki przemyślanej strategii rozwoju turystyki medycznej w Jordanii, opartej na zrozumieniu potrzeb zainteresowanych stron, obecnie kraj ten jest liderem w dziedzinie turystyki medycznej w swoim regionie i „destynacją medyczną 2014 roku”. Rocznie przyjmuje ponad 250 000 pacjentów z ponad 60 krajów. Turystyka medyczna generuje tam ponad miliard dolarów dochodów, stanowiąc 3,65 procent PKB. Obejmuje specjalistyczne zabiegi kardiologiczne, ortopedyczne, in vitro, stomatologiczne, z dziedziny medycyny estetycznej i wiele innych. W branży zatrudnionych jest około 30 000 lekarzy. Jedna trzecia z nich studiowała w krajach byłych republik radzieckich, skąd dziś przybywają do Jordanii największe grupy zagranicznych pacjentów.

 

Do czynników sprzyjających rozwojowi turystyki medycznej w Jordanii należą gościnność tego kraju, bezpieczeństwo, stabilizacja polityczna, dobre stosunki dyplomatyczne z innymi państwami, łatwy dostęp (w większości przypadków nie jest potrzebna wiza), dwujęzyczność Jordańczyków, umiarkowany klimat, istnienie naturalnego uzdrowiska wokół Morza Martwego. Bazę usługową tworzą 64 prywatne szpitale (3 kolejne są w budowie), 2 uniwersyteckie, 30 publicznych i 11 wojskowych/królewskich. Cechują je dobre wyposażenie, wysokie technologie i kompetentna kadra medyczna.

 

W Jordanii na 10 000 mieszkańców przypada 28,6 lekarzy, co jest bardzo wysokim współczynnikiem na tle innych państw. Wynika z tego bardzo istotna przewaga konkurencyjna, jaką stanowi krótki czas oczekiwania na realizację usługi medycznej: wystarczy kilka godzin, by zostać pacjentem jordańskiego szpitala lub kliniki.

 

Do zagrożeń natomiast należą duża konkurencja w regionie z jednej strony, a z drugiej – niestabilny wizerunek Bliskiego Wschodu jako regionu chwiejnego politycznie i potencjalnie niebezpiecznego dla turystów.

 

Na rzecz rozwoju sektora turystyki medycznej w Jordanii prowadzone są wszechstronne działania marketingowe typu MICE, obejmujące spotkania branżowe, konferencje, wydarzenia i wystawy, a także liczne publikacje tradycyjne oraz internetowe i wysoką aktywność w mediach społecznościowych. Towarzyszą im projekty z zakresu odpowiedzialności społecznej, takie jak akcje krwiodawstwa, darmowe leczenie pacjentów z krajów z regionu ogarniętych wojną (np. Libia) i inne.

 

Strategia jordańskiego sektora turystyki medycznej na lata 2016-2018 zakłada dalszy wzrost liczby pacjentów, tym samym wzrost zatrudnienia. Ma powstać 1 500 nowych miejsc pracy bezpośrednio związanych z usługami medycznymi i 3 000 związanych z nimi pośrednio. W 2018 roku powołana ma zostać Jordańska Rada Turystyki Medycznej, która jako ciało doradcze będzie działać na rzecz wszystkich interesariuszy branży.

 

4. Perspektywy i wyzwania transgranicznej opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej omówiła podczas konferencji w Gdyni Stella I. Tsartsara z Belgii, ekspert w dziedzinie gerontologii Unijnej Transgranicznej Opieki Zdrowotnej. Doradza ona w krajowych i regionalnych projektach strategicznych dotyczących turystyki zdrowotnej oraz ośrodków rehabilitacji dla osób w podeszłym wieku.

 

Analizując potencjał zintegrowanej opieki długoterminowej, związanej z tzw. srebrną gospodarką, podkreśliła, że chodzi przede wszystkim o długie pobyty i aktywne starzenie się. Takie ujęcie wynika z przyjętej hipotezy, że osoby po 65 roku nadal cieszą się życiem, lubią i chcą podróżować, a kłopoty zdrowotne, na które się uskarżają, nie wiążą się w większości przypadków z chorobami, ale są chronicznymi dolegliwościami i stanami związanymi z wiekiem. I jako takie stanowią obciążenie dla systemu opieki zdrowotnej.

 

W kontekście starzenia się społeczeństw europejskich do głosu dochodzi więc idea „społeczeństwa przyjaznego dla wieku”. Zgodnie z nią należy wykorzystać już istniejącą infrastrukturę i kompleksowo koordynować działania w zakresie całego łańcucha usług zintegrowanych wokół srebrnej gospodarki. Według unijnych dokumentów projektujących nowe rozwiązania systemowe, które ujrzały światło dzienne w ostatnim czasie szacuje się, że nawet 750 milionów Europejczyków będzie mogło podróżować w związku z leczeniem i opieką zdrowotną.

 

5. Nadmorski Obszar Usługowy NORDA – potencjał miejsca dla rozwoju turystyki zdrowotnej zaprezentowała Katarzyna Szulc, konsultantka i Partner Zarządzający w firmie 2mgroup zajmującej się doradztwem w komunikacji. Zgodnie z istniejącą Strategią Zrównoważonego Rozwoju obszaru funkcjonalnego NOU NORDA według samych mieszkańców istotnym źródłem potencjału rozwojowego regionu jest turystyka zdrowotna (w tym wellness i usługi medyczne).

 

Sprzyjają mu: dobry klimat (korzystny bioklimat, łagodne zimy, umiarkowanie ciepłe lato, więcej słońca w pasie nadmorskim,) bogactwo przyrody (zróżnicowane typy brzegu morskiego i zalesienia, ścieżki przyrodnicze i tereny dla aktywnych), atrakcyjna oferta sportowa i turystyczna (windsurfing, trasy rowerowe, kajakowe, stadniny koni, dostępność pola golfowego), unikatowe imprezy i wydarzenia (np. bałtycki Marsz Śledzia, festiwal muzyczny Opener, Festiwal Filmowy w Gdyni), wielkomiejska część oferty (kultura, rozrywka, gastronomia, zakupy).

 

Potencjał ten jest zbieżny z oczekiwaniami turystów. Jak wynika z badań satysfakcji turystów, przeprowadzonych przez Polską Organizację Turystyczną, miejsca wypoczynku preferowane przez turystów muszą mieć związek z morzem, miastem, jeziorami i rzekami – a wszystkim tym dysponuje NORDA. Zdecydowana większość, bo aż 90 procent przebadanych turystów zagranicznych deklaruje chęć powrotu do Polski.

 

Na podstawie dostępnych badań (chociaż brakuje scentralizowanych źródeł danych) oczekiwania turystów w Polsce w zakresie turystyki zdrowotnej wskazują na nowoczesne SPA & wellness, profesjonalną obsługę, dobrze wyposażoną bazę zabiegową oraz kompleksową ofertę turystyczną i kulturalną.

 

Trendy w tej dziedzinie przeanalizowała firma doradcza PwC. Wyniki jej badań potwierdzają, że ważną częścią przemysłu zdrowia będzie opieka długoterminowa.

 

Z perspektywy potrzeb klienta najbardziej istotne elementy to: bezpieczeństwo, profesjonalna kadra medyczna, dostęp do innowacyjnych metod leczenia, niska cena, kompleksowa opieka, atrakcyjna oferta turystyczna, szybkie terminy zabiegów, wysoki standard, dostępność komunikacyjna, możliwość swobodnego porozumiewania się i podobieństwo kulturowe.

 

W dziedzinie turystyki zdrowotnej Polska ciągle jest bardzo atrakcyjna cenowo, w porównaniu z innymi krajami Europy i Świata. Z kolei turyści medyczni to niezwykle atrakcyjny segment – oni wydają najwięcej. Splot obu tych elementów to kolejny bodziec do rozwijania turystyki medycznej na terenie NORDA.

 

Rekomendacje Katarzyny Szulc w dziedzinie promocji i marketingu obejmują globalne budowanie wizerunku NORDA jako wiarygodnej destynacji, z uwzględnieniem jej specjalizacji geograficznej, marketing referencyjny/relacji, integrację  we wszystkich kanałach komunikacji. We wszystkich działaniach istotne jest współdziałanie z samorządami lokalnymi oraz zaangażowanie zainteresowanych stron: tour operatorów i hoteli, ubezpieczycieli i dostawców usług.

 

6. Turystyka zdrowotna na przykładzie usług Hotelu Lubicz i Hotelu Grand Lubicz w Ustce to ostatnia prezentacja typu studium przypadku podczas gdyńskiej konferencji, którą przedstawiła Natalia Słatwińska z działu Medical Resort w Hotelu Grand Lubicz. Dział stworzono z myślą o odwiedzających hotel gościach z różnego rodzaju dolegliwościami, wymagającymi rehabilitacji oraz kompleksowego leczenia uzdrowiskowego.

 

Hotel Lubicz jest przedsięwzięciem rodzinnym i rozwija się wykorzystując potencjał lokalizacji. Posiada baseny termalne z wodą solankową, oferuje również kąpiele borowinowe. Zapewnia gościom komfortowe warunki i dostęp do 25 gabinetów zabiegowych, w których zakres leczenia obejmuje problemy zdrowotne od kardiologii po choroby zawodowe. Wśród specjalności placówki są terapie układu oddechowego, przed i pooperacyjne, przeciwobrzękowe oraz rehabilitacyjne.

 

Najliczniejszymi grupami turystów zagranicznych odwiedzających Hotel Lubicz w celach zdrowotnych są goście z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Danii, Szwecji i Norwegii. Każda narodowość posiada swoją specyfikę i odmienne wymagania, do których dostosowuje się personel Hotelu. Natalia Słatwińska podkreśliła, jak ważna jest kompleksowa obsługa turysty zagranicznego, obejmująca etap przygotowania oferty we współpracy z biurami podróży, planowanie terminarzu leczenia, opiekę w trakcie pobytu, a także stały kontakt po wyjeździe, w tym korespondencję i dbałość o opinię gości.

 

7. Debata: Biznes turystki zdrowotnej – dyskusja pod tym hasłem wypełniła ostatnią część konferencji. Do rozmowy Pan Andrzej Sokołowski zaprosił wybranych prelegentów oraz innych gości reprezentujących zarówno sektor usług zdrowotnych, jak i organizacje turystyczne.

 

Pytana o możliwości wspierania działań rozwijających region jako celu turystyki zdrowotnej, Katarzyna Gruszecka-Spychała podkreśliła, że zadaniem samorządu jest budowanie takich warunków, które pomagają rozwijać się przedsiębiorcom: od momentu rejestracji nowych przedsięwzięć po doradztwo i promocję. Istotny jest tutaj czytelny podział ról i współpraca. Miasto nie inicjuje przedsięwzięć biznesowych, ale wspiera je w rozwoju, prezentując np. ofertę firm z regionu na międzynarodowych targach czy upraszczając procedury administracyjne dla inwestorów.  Samorządy inwestują także w infrastrukturę dostępu.

 

Constantine Constantinides potwierdził, że takiego podejścia wobec administracji oczekuje też sama branża. Pod kątem jej rozwoju na terenie NOU NORDA doradzał, by w początkowym etapie obrać model turystyki butikowej – rozumianej jako mniejszą skalę. Tym bardziej, że na świecie obserwuje się odwrót od turystyki masowej. Warto więc oferować cały zakres usług, ale w mniejszej skali, adresowanej do jasno określonej grupy odbiorców.

 

W kontekście komunikacji z klientem Abdallah A. Al-Hindawi podkreślił wagę uwarunkowań kulturowych.  By odnosić na tym polu sukcesy, do pacjentów trzeba mówić ich językiem. Przy czym nie można zaniedbywać kwestii infrastrukturalnych, które decydują o tym, czy usługi są łatwo dostępne oraz czy trzeba na nie długo czekać. Podczas rozmowy gość zalecał ponadto, by zadbać o dywersyfikację odbiorców, ich oczekiwania i skalę usług – co wymaga podejścia niszowego.

 

O doświadczeniach polskich prywatnych klinik w pozyskiwaniu pacjentów zagranicznych opowiedział Maciej Frąckiewicz, Business Partner, Vita Management branży medycznej, który w swojej karierze uczestniczył w wielu procesach akwizycji i restrukturyzacji placówek ochrony zdrowia. W 2005 roku kilka szpitali – z Wrocławia, Międzyzdrojów i Kamienia Pomorskiego – wystosowało ofertę do klientów w Niemczech. Mimo szerokiej promocji marketingowej nie wywołała ona wówczas żadnego zainteresowania. Okazało się, że drogą do pozyskania pacjenta niemieckiego jest współpraca z tamtejszymi kasami chorych, które w całości finansują leczenie swoich obywateli. Dopiero kilka lat później, w 2010 roku, ofertą polskich placówek zainteresowała się niemiecka kasa chorych, przeprowadzając wielokrotny, rozległy i bardzo dokładny audyt polskich placówek medycznych. To potwierdza, jak bardzo liczy się wdrażanie w Polsce międzynarodowych standardów.

 

Największym potencjałem NOU NORDA w dziedzinie turystyki zdrowotnej jest długoterminowa opieka – potwierdziła podczas debaty Stella I. Tsartsara. Zwłaszcza, jeśli obejmowane przez nią usługi świadczone w Polsce nadal będą tańsze niż w innych krajach europejskich. Jest to wiodący kierunek dla państw Europy Środkowo-Wschodniej. Jego rozwój wymaga optymalnego wykorzystywania środków finansowych, które są przeznaczane na ochronę zdrowia, a przede wszystkim – działań proaktywnych.

 

Potencjał całego województwa Pomorskiego w zakresie turystyki zdrowotnej zinwentaryzowała Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna. Reprezentujący ją podczas debaty Łukasz Magrian, Zastępca Dyrektora PROT, potwierdził, że tego typu działania są intensywnie prowadzone od roku. Jego zdaniem potencjał ten nie jest jeszcze w pełni wykorzystywany, wymaga między innymi bliższej współpracy szeroko rozumianego sektora medycznego z biurami turystycznymi. Problemem jest obecnie zbyt mała liczba tour operatorów i pośredników, którzy byliby w stanie zaproponować i sprzedać klientom kompleksową ofertę. PROT dysponuje już bazą produktową regionu, ale jest to dopiero wstęp do rozmów i współpracy z partnerami biznesowymi, którzy ją skomercjalizują.

 

Środowisko medyczne podczas rozmowy reprezentowała Małgorzata Majer, Prezes Stowarzyszenia Menedżerów Opieki Zdrowotnej, wieloletni Dyrektor Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im. dr Wł. Biegańskiego w Łodzi, a obecnie Prezes Zarządu PCZ Szpitala Specjalistycznego w Brzezinach. Jej zdaniem rozwój turystycznych usług medycznych jest szansą dla większości szpitali w Polsce. Oferta, która lokalnie nie jest w pełni wykorzystana, może stanowić ofertę dla pacjentów przyjezdnych. Istnieją jednak bariery dla długofalowych strategii w tej dziedzinie - przede wszystkim zmienność przepisów. Małgorzata Majer podkreśliła również, że koszty dodatkowej obsługi pacjenta-turysty, w tym marketingowej, są zbyt wysokie dla jednej jednostki, dlatego konieczna jest wszechstronna współpraca. Lekarz, szpital, przychodnia zdrowia zawsze pozostaną tylko wykonawcą konkretnej usługi medycznej.

 

Podsumowując wnioski z dyskusji oraz prezentacji, Pan Andrzej Sokołowski mówił:

Nadmorski Obszar Usługowy NORDA ma silne podstawy by prognozować rozwój turystyki zdrowotnej na swoim terenie. Sprzyjają mu oczywiście uwarunkowania środowiskowe doceniane przez zagranicznych i polskich turystów, ale przede wszystkim konsolidujący się wokół tematu potencjalni beneficjenci rozwoju tej branży. Tym bardziej, że - z perspektywy zagranicy, potwierdzonej przez Brukselę - Polska pozostaje ciągle tańszym, a przez to bardziej atrakcyjnym, partnerem.

 

Wszystkie przedstawione podczas konferencji prezentacje dostępne są na stronie Projektu NORDA - Północny Biegun Wzrostu - www.projekt.nordaforum.pl

Perspektywy rozwoju przemysłu zdrowia Nadmorski Obszar Usługowy NORDA - Prezentacje Prelegentów

-Abdallah Hindawipobierz
-Constantine Constantinidespobierz
-Katarzyna Szulcpobierz
-Stella Tsartsarapobierz
-Natalia Słatwińskapobierz

Konferencja "Perspektywy rozwoju przemysłu zdrowia na obszarze Nadmorskiego Obszaru Usługowego NORDA"

Zapraszamy na międzynarodową konferencję "Perspektywy rozwoju przemysłu zdrowia na obszarze Nadmorskiego Obszaru Usługowego NORDA”, która odbędzie się dnia 3 marca 2016 r. w Gdyńskim Centrum Filmowym (Plac Grunwaldzki 2, Gdynia).

Konferencja ta jest zaproszeniem do dialogu na temat trendów rynkowych, doświadczeń międzynarodowych, możliwości oraz warunków koniecznych dla rozwoju przemysłu zdrowia, w tym przede wszystkim turystyki medycznej na obszarze północnych pomorskich gmin.

Elementem dyskusji panelowej ma być tematyka koniecznych rozwiązań organizacyjnych dla rozwoju turystyki medycznej, rozwiązań wspomagających szeroko zakrojoną współpracę interesariuszy rozwoju przemysłu zdrowia, partnerstwa publiczno-prywatnego oraz roli administracji szczebla centralnego i samorządowego.

Formularz rejestracyjny: http://www.interankiety.pl/interankieta/8e8846cd9f4ed1857a6a48d74edd89d5